serce

narząd mięśniowy wchodzący w skład układu krwionośnego kręgowców, wymuszający obieg krwi w organizmie. Serce człowieka składa się z dwóch przedsionków (odzielonych od siebie przegrodą międzyprzedsionkową) i z dwóch komór (oddzielonych od siebie przegrodą międzykomorową). Przedsionki łączą się z komorą ujściem przedsionkowo-komorowym, do którego za pośrednictwem pierścieni włóknistych są przymocowane zastawki. Z komory lewej wychodzi tętnica główna (o średnicy ok. 28 mm), u której ujścia znajdują się zastawki aorty. Jej odgałęzienia zaopatrują w krew narządy całego ciała. W prawej komorze ma ujście pień płucny, oddzielony od komory zastawką złożoną z trzech płatków półksiężycowych. Z przedsionka lewego uchodzą cztery żyły płucne, a z przedsionka prawego - żyła główna (górna i dolna) oraz ujście zatoki wieńcowej serca. Ściana serca składa się z trzech warstw: nasierdzia (zewnętrzna cienka błona surowicza pokrywająca powierzchnię mięśnia sercowego wraz z leżącymi na jego powierzchni naczyniami wieńcowymi), mięśnia sercowego (zbudowanego z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej) i wsierdzia (cienka przezroczysta błona pokrywająca wewnętrzne ściany przedsionków i komór). Serce umieszczone jest w worku osierdziowym, w którym znajduje się niewielka ilość płynu zapobiegająca tarciu serca podczas jego pracy. Serce mężczyzny waży ok. 300 g, a kobiety - ok. 270 g. W spoczynku serce wykonuje ok. 70 skurczów/min, a przy bardzo dużym wysiłku dochodzi nawet do 210 skurczów/min. Regulacją częstości skurczów serca zawiaduje ośrodek sercowy, który leży w rdzeniu podłużnym i składa się z ośrodka hamującego i pobudzającego.