węgiel

pierwiastek chemiczny IV grupy układu okresowego pierwiastków o liczbie atomowej 6 i masie atomowej 12.011. Ciało stałe odporne na działanie wysokich temperatur i różnych czynników chemicznych. W stanie czystym występuje w dwóch odmianach alotropowych, tj. jako diament o gęstości = 3.52 g·cm^-3 i grafit o gęstości = 2.25 g·cm^-3. Charakterystyczna struktura elektronowa węgla umożliwia mu tworzenie złożonych cząsteczek związków chemicznych, szczególnie z wodorem, tlenem i azotem. Stanowi podstawowy składnik substancji pochodzenia organicznego, np. węgiel kamienny. W przyrodzie występuje go ok. 0.02%. Główne ilości węgla występują pod postacią węgla kamiennego, który jest produktem zwęglania substancji organicznych. Węgiel zawarty w tych substancjach występuje w postaci bardzo skomplikowanych związków organicznych. Poza C, O i H związki te zawierają także siarkę i azot, które pochodzą z białka roślinnego. Zawartość siarki w węglu waha się od kilku dziesiątych do kilku procent w zależności od gatunku węgla. Dlatego istotnym problemem w ochronie środowiska jest usuwanie SO₂ z gazów spaleniowych. Węgiel stanowi również główny składnik asfaltu, wosku ziemnego, gazu oraz ropy naftowej. W przyrodzie występują także nieorganiczne związki węgla, tzw. węglany, takie jak kreda, marmur, wapienie, dolomity itp. Węgiel jest makroelementem, stanowi 20% masy człowieka. Związki węgla z wodorem tworzą podstawową grupę związków organicznych, tzw. węglowodorów. Bardzo ważny surowiec energetyczny. Wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w przemyśle farmaceutycznym. Niektóre tlenki węgla (czad CO, fosgen COCl₂), cyjanowodór, cyjanki oraz związki organiczne (benzen) są trujące.