gaz łupkowy

Gaz ziemny można podzielić na:

• złoża konwencjonalne gazu,
• złoża niekonwencjonalne gazu ziemnego.

Złoża konwencjonalne eksploatowane są od ponad 100 lat, natomiast złoża niekonwencjonalne nie są do końca rozpoznane, bowiem technologia wydobycia surowca jest dużo młodsza.



Gaz niekonwencjonalny dzielimy na:

• gaz łupkowy (shale gas),
• gaz zamknięty (tight gas),
• gaz z pokładów węgla,
• gaz głębinowy,
• hydraty gazowe.

Gaz ziemny (ang. natural gas)

Gaz ziemny konwencjonalny zamknięty jest pod ziemią przez nieprzepuszczalne warstwy skalne. Złoża konwencjonalne stanowią wielkie szczeliny, do których dostęp jest stosunkowo prosty - wymaga odwiertu.




Gaz zamknięty (ang. tight gas)




Gaz z łupków (ang. shale gas)

Gaz łupkowy znajduje się w tzw. łupkach, czyli jest zamknięty formach skalnych, a objętość każdej szczeliny jest wielokrotnie mniejsza niż przy złożach konwencjonalnych.






Wydobywanie gazu łupkowego

Pierwszym etapem wydobywania gazu z łupków jest wydrążenie otworu głębokiego na kilka kilometrów. Tunel przebija warstwę skał nieprzepuszczalnych i dociera do warstwy piaskowca. Teraz szyb zamienia się w tunel i wiercony jest poziomo, dzięki czemu zwiększany jest obszar, z którego wydobywany będzie gaz. Po zakończeniu odwiertu do szybu wprowadza się specjalne urządzenie rejestrujące, działające na zasadzie echosondy.





Szczelinowanie hydrauliczne (ang. hydraulic fracture)
Kolejny etap to wtłoczenie wody pod dużym ciśnieniem. Woda rozpycha wydrążoną szczelinę i przenika wgłąb rozszerzając szczeliny piaskowca. Następnie wtłaczany jest drobnoziarnisty piasek, którego zadanie to poszerzenie szczelin utworzonych przez wodę i uwolnienie gazu. Wraz z rozwojem technologii woda i piasek zastępowane są innymi surowcami. Powstają wątpliwości, czy używane obecnie związki chemiczne mają negatywny wpływ na środowisko naturalne oraz jak bardzo ekologiczne jest wydobywanie gazu łupkowego w stosunku do innych źródeł energetycznych - np.: węgla.

Gaz łupkowy wydobywany jest obecnie w Algierii, Argentynie, Chinach, Niemczech, Omanie Stanach Zjednoczonych i Wenezueli.


Złoża gazu łupkowego w Polsce


Poszukiwanie gazu łupkowego w Polsce wymaga uzyskania specjalnego pozwolenia wydawanego przez Ministerstwo Środowiska. Od 1996 roku pozwolenia takie uzyskało ponad 50 firm, w tym amerykańskie koncerny: Exxon, 3 Legs, Mobil Chevron, BNK Petroleum.


Ciekawostka:
Barnett : Metoda szczelinowania hydraulicznego pierwszy raz na skalę światową zastosowana została w roku 2003.